MEMORANDUM VAN DE EERSTELIJNSZORG - 2009 / 2010
Thuiszorg is een ‘natuurlijk recht’ voor alle personen zonder onderscheid die door ziekte, handicap, stoornis of hoge leeftijd thuiszorg nodig hebben.
Om het recht op thuiszorg te waarborgen stelt VELO voor het overheidsbeleid voortdurend te toetsen aan vijf aandachtspunten :
- De Vlaamse Overheid dient haar ‘keuze’ voor thuiszorg effectief waar te maken door de verdere uitbouw van de eerstelijnsgezondheidszorg en de thuiszorg prioritair te ondersteunen. Hiertoe dient het aantal basiszorgverleners te worden uitgebreid en moeten alle mensen die kiezen voor thuiszorg kunnen rekenen op kwalitatief en kwantitatief voldoende zorg.
- Ondersteuning van deskundige omkadering (vorming, psychosociale begeleiding, ICT, kwaliteitszorg, zorgethiek, welzijn, zelfredzaamheids-ondersteuning e.a.) dringt zich op voor de complexer wordende thuiszorg en het ondersteunen van specifieke doelgroepen. Het is veel efficiënter om deskundigen aan te werven binnen bestaande structuren en organisaties in plaats van steeds nieuwe structuren en projecten op te richten.
- De keuzevrijheid van de patiënt/cliënt moet gevrijwaard blijven, zowel financieel, structureel als in de regie van het eigen leven incluis zijn zorgproces. De patiënt/cliënt heeft daarom recht op objectieve, onafhankelijke en volledige informatie over het zorgaanbod. Oneerlijke concurrentie in het zorgaanbod bij middel van kortingen, exclusieve samenwerkingsovereenkomsten, enzovoort, moet ten allen tijde vermeden worden. Een doelgerichte multidisciplinaire samenwerking rond de patiënt/cliënt is van groot belang, doch verplichte overgestructureerde samenwerking en onnodige administratieve formaliteiten moeten worden vermeden.
- Er is nood aan erkenning en ondersteuning van de centrale rol van de huisarts als spil van de eerstelijnsgezondheidszorg rond de patiënt.
- Het Federale en het Vlaamse beleid dienen meer op elkaar te worden afgestemd om te komen tot een coherenter beleid inzake eerstelijnszorg en thuiszorg.
VELO vraagt aan de Vlaamse Regering om:
- de samenwerking tussen zorgverleners en thuiszorgdiensten te bevorderen via passende omkadering en degelijke basisfinanciering;
- zich te hoeden voor overregulering en overstructurering van netwerken en samenwerkingsverbanden;
- volgehouden aandacht voor het zelfbeschikkingsrecht en de vrije keuze van de cliënt/patiënt waarbij exclusieve samenwerkingsakkoorden die de keuzevrijheid beperken en zelfs nieuwe zorgverleners opdringen dienen geweerd te worden;
- te bewaken dat woonzorgnetwerken een open karakter zouden behouden waarbij de cliënt/patiënt kan blijven beroep doen op zijn/haar vertrouwde zorgverstrekker.
Met betrekking van zorgcoördinatie en organisatie van het multidisciplinair overleg ziet VELO volgende aandachtspunten :
- het informeren en betrekken van de cliënt/patiënt en zijn familie, ervan uitgaand dat de cliënt/patiënt in de meeste gevallen zélf de regie van de zorg in handen houdt;
- het verder uitklaren van de centrale rol van de huisarts;
- het zoveel mogelijk toekennen van de rol van de zorgcoördinator en de zorgbemiddelaar, daar waar de cliënt/patiënt of de familie het niet zelf kunnen opnemen, aan een voor de zorgvrager vertrouwde zorgverlener (voorkomen van versnippering en tè groot aantal zorgverleners per zorgvrager) en het voorzien in een degelijke basisfinanciering van diensten en zorgverleners die deze rol op zich nemen;
- het beperken van administratieve rompslomp en overregulering;
- bij het invoeren van elektronische communicatie en een e-zorgplan dient ruim aandacht
besteed te worden aan :
- de bescherming van de privacy en de deontologie m.b.t. het beroepsgeheim;
- het informeren, beluisteren en betrekken van alle partners in de zorg;
- een afstemming tussen de verschillende elektronische systemen (e- health, RAI, e-zorgplan, ...);
- een kostendekkende subsidiëring.
Literatuur / Referenties
- Naar een ‘Eerstelijnsethiek’. Standpunt van het Vlaams EersteLijnsOverleg (VELO). D. De Ridder, G. Vanbelle. Huisarts nu, mei 2009; 38 (5).
- Misie van VELO en hoe die te bereiken. VELO 01.02.2007. www.vlaamseerstelijnsoverleg.be
- Verslag van het VELO mini-symposium ‘Mag ik u iets toevertrouwen ? Over privacy en beroepsgeheim in het licht van nieuwe ontwikkelingen bij multidisciplinaire samenwerking (Leuven, 22 november 2008)